Ankara - Son dönemde gündemin sıcak konularından biri olan belediye başkanlarının görevden alınması süreci, hukuki çerçevesiyle tartışılıyor. Seçmen Belediye Başkanını görevden alabilir mi sorusunu aklından geçiren vatandaşlar için çözüm, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ilgili maddelerinde yer alıyor. Büyükşehir belediye başkanları sandıkla geliyor ve görev süresi 5 yıl olsa da, bu süreçten çıkmanın yolları kanunen çok net çizilmiş durumda.
Öncelikle şunu netleştirelim: Seçmen sandıkla başkanı getiriyor ancak o koltuğu boşaltma yetkisi de sandıkta değil, üst düzey idari ve yargı makamlarında. Yani Seçmen Belediye Başkanını görevden alabilir mi diye soranlara kısaca "hayır, doğrudan alamaz" denilebilir. Ancak bu "hayır" kelimesi hikayenin sonu değil, başlangıcı.
İçişleri Bakanı Tek Başına "Görevden Al" Kararı Veremez
Kaynaklarda yer alan hukuki analizlere göre, belediye başkanlığının sona ermesi için kanunda sayılı hallerin (ölüm, istifa, 20 günden fazla mazeretsiz görev terk etme, yeterlilik kaybı, sağlık engeli veya meclis feshine neden olan eylemler) gerçekleşmesi şart. Bu hallerden biri meydana gelirse bile süreç otomatik bitmiyor. İçişleri Bakanlığı'nın başvurusu üzerine Danıştay'ın kararı ile başkanlık sıfatı sona eriyor. Dolayısıyla bakan "tek başına görevden alıyorum" diyemez; danışman onayı şart.
Burada bir istisna var ve bu istisna sıkça karıştırılıyor. Başkan, göreviyle ilgili bir suç sebebiyle soruşturuluyorsa o zaman İçişleri Bakanı, kesin hükme kadar geçici olarak uzaklaştırma yetkisini kullanıyor. Bu da kalıcı bir görevden alma değil, sürecin seyri sırasında alınan bir tedbir. Yani Seçmen Belediye Başkanını görevden alabilir mi sürecinde İçişleri Bakanı'nın elindeki tek "tek başına" yetki bu geçici uzaklaştırma; o da sadece görevle ilgili suçlarda geçerli.
Koltuk Boşalsa Kim Oturur?
Peki, başkanlık nedeni ne olursa olsun boşaldığında ne oluyor? Kanun bu durumu da öngörmüş. Yeni seçim yapılana kadar süreç yönetilmesi için büyükşehir ve illerde İçişleri Bakanı, diğer belediyelerde de vali geçici bir başkan atıyor. Tabii ki bu atanacak kişinin de belediye başkanı seçilme yeterliliklerini taşıyor olması zorunlu. Yani boşluk idari bir atama ile dolduruluyor, seçmen tekrar sandığa gitene kadar belediye hizmetleri aksamasın diye.
Özetle; sandıkta oy kullanan seçmen, o koltuğu boşaltma tuşuna da basamıyor. Hukuki süreç, kanunlar, bakanlık ve yüksek mahkeme mekanizması içinde dönüyor. Seçmen Belediye Başkanını görevden alabilir mi diyen vatandaşların bilmesi gereken asıl gerçek buydu: İradeler sandıkta kullanılıyor, görevden alma kararı ise hukukun üst makamlarında matbu bir süreçle alınıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
